Marcin Luter uznawał tylko dwa sakramenty - chrzest i komunię, wzorem Husytów, pod dwiema postaciami. Uważał, że Kościół jest wspólnotą wszystkich wierzących. Uznawał zwierzchnictwo Kościoła nad władzą świecką, co zniechęciło do jego poglądów część władców europejskich. Przetłumaczył, wraz z Filipem Melanchtonem, Biblię na język niemiecki. Ulrich Zwingli działał w Szwajcarii. Doprowadził do powstania wielu gmin chrześcijańskich - największe postały na terenie Bazylei, Berna i Zurychu. Zabroniono tam odprawiania mszy świętej, zniesiono celibat, liturgia odbywała się w języku narodowym. Zwingli uznawał Pismo święte za jedyne źródło wiary. Postulował usunięcie z kościołów obrazów i ołtarzy. Jego hasła doprowadziły w Szwajcarii do wojny religijnej, w efekcie której protestantyzm stał się religią równoprawną katolicyzmowi, w której zginął. Jan Kalwin, również działający w Szwajcarii, podobnie jak Zwingli nie uznawał celibatu, mszy świętej, papieża, kościelnej hierarchii, a za jedyne źródło wiary uważał Pismo święte. Głosił zasadę predestynacji, w myśl której Bóg jednych ludzi przeznaczył na zbawienie, innych zaś - na potępienie. Dobre postępowanie na ziemi oznaczało, że jest się w grupie przeznaczonych na zbawienie. Kalwin zalecał skromne i surowe życie, pochwalał jednak bogactwo zdobyte uczciwą, ciężką pracą.